FEATURE : Rambuai atangin state ralmuang berah
Jul 06, 2026

ZALEN July 6, 2026: Mizote hi kan pi leh pu atangin hnam dang thuhnuaiah an kun ngai lo a. Mizo lal thenkhatten hnam dang rûn leh an thah tak hial hnuah ‘Vai lian’ tia hming phuahin British-ho chuan kum 1870 vel atang khan Mizoram chu an awp ta a. Kum 1947-a India-in zalenna a hmuh khan Mizoram chu India-ah a bet a, Assam state hnuaiah a awm ta a ni.


Vanduaithlak takin kum 1959 khan Mautam a thleng a, mipui nunauten ei leh in tur an nei lo a, Assam sawrkarin a ngaihsak lo nia hriain tam tuarte tanpui hna thawk turin Mizo National Famine Front (MNFF) a ding ta a. MNFF chu a hnuah political party-ah letin Mizo National Front (MNF) tih a ni ta a ni.


MNF thupui ber pakhat chu Mizoramin zalenna (independence) a neih a ni a. March 1, 1966-ah MNF chuan India lakah ‘Operation Jericho’ hming vuahin zalenna puangin Mizorama sipai hmunpui chu an bei a, heta tang hian Mizoram buaina chu a intan ta a ni.


Rambuai vanga mipui tawrhna a nasat em avangin tlawmngai pawl leh kohhran hruaitute chuan remna zawnga inbiakna nei turin hma an la ta a. Mizoram buai atanga kum kua hnu, kum 1974-ah MNF hruaitu, Laldenga chuan an duh dante khatih laia prime minister, Indira Gandhi-i hnenah a thlen ta a ni.


Inremna atana hmalaknain awmzia a nei lo nia hriain June 15, 1982 khan Mizorama kohhran hrang hrang hruaitute Synod Conference Hall-ah kalkhawmin a hnuah Zoram Kohhran Hruaitute Committee (ZKHC) tih chu an din a, remna atan hmalak chu an thupui ber a ni a. Harsatna hrang hrang karah June 30, 1986 khan Mizoram Peace Accord chu sawrkar laipui aiawhin Home Secretary RD Pradhan, MNF aiawhin Laldenga leh Mizoram sawrkar aiawhin Chief Secretary Lalkhama ten an ziak ta a. Hriat theih chinah Mizoram Accord hi inremna ziah tawha la hlawhtling ber a ni.


Mizoram Peace Accord-a Mizoram sawrkar aiawha hming ziaktu, Lalkhama chuan India leh MNF inremna chu Mizorama tana beiseina êng leh mi dangte tana khawnvar anga chiang taka hmuh theih beiseina êng leh entawn tur, remna tluantling awm tlem tê zinga mi a nih thu a sawi.


Lalkhama chuan kum 20 rambuaia an awm hnuah Mizoramin remna a nei thei chu a lawmawm hle tih a sawi a. MNF president leh chief minister hlui, Zoramthanga chuan Mizoram remna chu ‘remna tluantling’ tiin buai laia khaw khawm leh jet fighter hmanga beihna ang chi chu India hmun danga la awm ngai lo a ni tih a sawi a. Mizoramin remna a neih theihna tur kawngah India sawrkar rilru a puitling hle niin a sawi.


Mizoramin remna a neih theihna atana chief minister dinhmun kiantu leh remna ziah laia Mizoram sawrkar kaihruaitu, Lal Thanhawla chuan MNF leh India inremna thuthlung ziah chu ‘Mizo mipui tanrualna rahchhuah a ni’ tih a sawi a. Remna chu mi tin thawh rah a ni tih sawiin party hrang hrang, kohhran leh tlawmngai pawl bakah mipuiten remna an duh avanga thleng a ni tih a sawi.


Remna Ni pual thuchah siamin Mizoram Larsap Gen. (Retd.) Vijay Kumar Singh chuan ‘Mizoram chanchina hun chhinchhiah tlak leh danglamna thlentu pawimawh tak, beiseina thar petu’ a ti a. ‘Kum 40 kaltaa inremna thuthlung ziah chuan kan ramah remna tluantling a rawn thlen a, hei hian hun eng emaw chen buainain Mizoram a chiah chu titawpin inpumkhatna, inremna leh hmasawnna lam hawiin bung thar min kaipui ta a ni,’ a ti.


‘Remna leh muanna a awm theih nan leh India state ralmuang ber kan nih theih nana nunna hlu tak hlantute kan hre reng a. An inhlanna leh Mizoram tha zawk siam tura an beiseinate chuan tun thlengin min hnehin phurna min pe a. Remna leh muanna chuan mihring dikna leh mipui rorelna chawisangin inrintawnna, dawhtheihna leh inunauna tha a siam a. Tunlai khawvel dan pawisak lohna leh dinhmun inkar zau takah hian lungrual taka khawsak ho tluka hlu a awm chuang bik awm lo ve,’ a ti bawk.


Remna puala thuchah a sawiah Chief Minister Lalduhoma pawhin rambuaiin kum 20 zet min chim chhung khan ram hmasawnna hna a kal thei lo va, kum 1986-a remna leh muanna a lo awm atang khan mumal takin kan ram hian hmasawnna hna a kalpui ve thei ta chauh a. Chu chuan remna leh muanna hlutzia min hrilh a, kan ramin hma a sawn zel theih nan remna leh muanna kan vawn nun a pawimawhzia pawh min hrilh a ni, a ti a. Mizoramin chak taka hmasawnna hna a kal tir theih chhan chu remna leh muanna vang a ni tih a sawi bawk.

Latest News & Chhiar Hlawh