‘Ka ning! Kan pú-in min bàn leh ta! Nun hi ka ning zozai tak zet ta e!’

A beidawng a ni, ka thiana hi!

A hnà atanga bàn a ni tawh a, bàn leh a ni tawh a; bàn mék a ni leh . . . hei!

Kei, pa-ràwn kai pawh ni lo, Kohhran Upa pawh ni lo, kohhrana a mawi tâwka inkhâwma Sunday Sikula hming ziak ve satliah, vànram register-ah pawh pencil-a hming ziah àwm tâwk lek hi, he tlangvál—ti ila, pathlawi leh tawh zâwk hian min rawn rawn ráwn ve a ni—zahthlâkin!

Nun-ninga

‘Ka khawvêl hi a chhe tawp a ni tawh mai! He leia ka dam ve hun tùr zahve ka hman ralna pawh a rei ta! Kum 40 ràl ka kaina pawh a rei tawh a nia . . .  Hna dang beisei tùr ka nei tawh lo! Ka ning—ka nun hi!’ a ti pùr mai—chu pathlawi chuan. A tap thelh!

Ka ngawi ngal a. Kan nu thingpui ka lumtír ringawt a.

‘Chhúngkuaah hlimna ka hmu lo a; páwnah—han ti ve khangláng ila, fans zíngah lah ka hlim nahek lo! Pahrawn hrawn ka ni a; ka nu’n fa dang a ngah tawh bawk si a. A tùnlai tawng takin, ka “left alone” ve thlâwt a ni!’ a ti tawl mai. A tap teuh lehnghâl.

Ka va khawngaih tak! Mahse . . . 

Kei, chhúngkaw pa ni ve satliah—nupui hlawh ringa family budget set ve satliah­tu hian, he pathlawi han hnemna tùr “thu”—ka ká atanga chhuak tùr rëng ka nei lo! 

Tlangvála chu

Tlangvála chu—ti tawh zâwk teh ang—a zai ve lauh lauh fo a. A làr pawh a lär ve viau, a nimai lo a, lär tak a ni. Zoram déng chhuak hla—mi’n an sûkpui dual dual theih khawp hla lär pawh a a nei tún! Mi lâr a ni miau a; Mizote kût ropui ber, Làmmuala kan hman thin Chapchàr Kûtah pawh “a ber”-a an dah thin—zai thiam lär dang zawng zawng an zai zawh vek hnua a tàwpa an zaitír thin khawpa “superstar” kha a ni pha ve. Nula chhai tùr lah a ngah ang tih pawh chiang sa!

Mahse, chu tlangvála chu a hlim tlat lo. A nun a ning a ni satliah lo—a nun chu kim lo a ti!

High sikul a kal hma daih, páwl thum a zir lai atanga a zawn tawh, “sànna” chu a nei tawh. Inkhelh aia a khelh ber “hming thanna” pawh a tawng tawh. A thlen chinah sáng a inti ve hman. Mahse, tünah chuan sáng a inti ta tlat lo nia!

Lungkham

Mizo historian ropui ber tia chhàl ngam, B Lalthangliana lehkhabu ropui, “Ka Lungkham” tih kha chhiarin zir kher lo mah se, a lungkham ber thin chu a hmu ve tawh a, a tawng tawh a, a dawng tawh bawk. Mahse, chu a lungkham chuan a “nun famkim” a thlen si lo!

Pathian thilpêk a dawn—hla phuah thiamna chuan a “lungkham” ber a thlentír zo tlat tawh lo a. Prof. Siamkima lehkhabu ropui “Zalenna Ram” a chhiar ve loh vàng pawh ni loin, a nun chhung ril chuan “zalènna ram” a hmu thei tawh lo a. Làr chungin, hlawhtling chungin a zalèn lo!

‘Tlangvâl, a va mak ve!’ ka ti ta ’ngawt a.

“Mak” min tihna chu eng atangin nge min teh?’ min ti lêt khauh!

Ka dang dèr!

‘Ih maw . . .’ ka ti a. Chhan awm miah lo leh tùl vàng ni miah loin aw ka’n thian vêl a. ‘Lungkham nei tùra din kan ni asin —mihringte hi. Chawngzawng aia ropui zâwka siam kan ni a,’ ka ti ta ngawt a.

Chu thu chu, ka tum rëng vànga sawi chhuak ka ni miah lo! A mak lutuk! Ka sawi chhuahna chhan chu min zâwt lêt ang tih ka hlau hial zâwk!

Ka hlauh ang ngei ngeiin ani chuan, ‘Chawngzawng paw’n lungkham an nei bîk em ni? Pathian Thu angin, “Chawngzawng tam tak aiin in hlu zâwk si a,” a ti asin! Matthaia bung 10 cháng 31-ah khán,’ a ti leh khauh mai.

‘Chunglêng savate hi en rawh u; buh an tuh lo va, an ât hek lo . . . nangni chu anni ai chuan nasa takin in hlu zâwk lo em ni?’ a ti bawk kha ti raw?’ ka ti ve. Ka hriat ve chhun.

‘Ti e. Mahse, ka hlu tawh si lo!’ a ti tlat si!
 
Kan nu’n thingpui a rawn chawi a. Ngawi rengin kan no ve ve kan la a. Kan dawm dùn a.

Ih maw . . .

‘Ih maw thianpa, thil tam tak ka tawng ve tawh—thil tha tam tak pawh. Mizoten rimawi lama chawimawina,  award an sem thin—Lelte, Rimawi Khawvel Awards tih vêl pawh vawi duai lo ka dawng ve tawh a. Mahse . . . ka hun a kin ta!’ a ti chuai raih a.
‘Thih hmaa chuai tu nge awm ngai?’ ka ti lêt ve.

‘Mamawh ka nei a ni—hlimna’

Chü a thu sawi chu keia pêk theih em ni dáwn? Chü a duh “hlimna” chu ka tä a ni em ni? ’Nge mi dìl ’ngawt!

‘Hlimna a?’ ka ti. ‘En teh e thianpa, keiin hna ka pe thei lo che a. Hna atanga bàn niin i hla leh i concert leh tour atangte pawha hlim lo i nih chuan, thil pakhat i la nei tho asin!’ ka ti ta ’ngawt a.

Chu ka thu sawi chu, sawi chhunzawm dàn tùr pawh ka hre chuang lo—dik tak chuan. Nichina ka sawi ang bawk khán—min zâwt lêt leh hlauh ang tih ka hlau letling leh!

‘Eng a!? Hlimna a!?’ phâwk hrá-in min ti!

‘Ni e. Hlimna!’ ka ti lui ve ngat!

Neih nei lo mi hausa 

‘Eng mah nei miah loa mi hausa an awm theih i ring ve thìn em? Khû, kawmthlang Pi Thangi — donuts chhang siama inhlawh thìn — a fate zawrhtírtu khu ngawihtuah teh. A bank account-ah chuti lua sum a nei lo ang; mahse, Pathian Ram pêk a thulh lo asin!’ ka ti chhuak hlawl mai. 

Ka tluk miah loh mí chanchin ka sawi tih pawh ka inhria.
‘Hria e. A mak ngawt mai ti raw?’ tiin min chháng hmuk.

‘A nih leh . . .’ ka ti leh zêl a.

‘Hausa deuh; rethei tlat si—chéng 100 pawh, hmu chéng 10 tlat thei i hria em?’ ka ti leh a.

‘Eng a!?’

‘An thil zawrh, an hlép pèl pèla hmu thìntute hi!?’

‘Ahhh . . . han sawi chiang la.’

‘Khu, Sangkapa khuan a thil zawrh lai khu—chéng 28-a a lâk a nia, cheng 300-in zu zuar a! Cheng 100/-in nêp se, a hmu chéng 100/- thei tlat lo!’ ka ti ta a.

Ka sawi chhunzawm a: ‘Mamawhte hi kan va’n mamawh mah mah thìn tak êm aw . . .’ te ka ti a—mahni indah tha (ru) chungin!

Fûkna nei Chawngzawng anga lungawi hi kan lo nih tawp loh dàn chenin ka sawi ta vak mai — Pathian Thlarau Thianghlim hna thawh pawh a ni ang — ka sawi thiam êm êm dàn leh, sawi tùr ka hriat dàna kha! Mak ka inti hial zâwk!

“A cháng chuan, kan chîm loh chin hi kan sermon-pui hluai tùl cháng a awm ve fo,” an tih kha maw le!

Chutah: ‘Thianpa, ngawi teh—i mamawh leh i duh zawng zawng chu chánin bo vek mah se la, thil pakhat i la nei tho sin!’ ka ti ta.

‘Eng nge chu chu!?’

‘Ro hlu Isua i la nei!’ ka ti chhuak ta phawng a.

A ngawi daih a; mahse!

Tlangvála chu a ngawi daih!

Ka dawhkànah chuan a lú nghata kun tlawk tlawkin a khùr dar dar mai!

Rei lo te hnuah, a hrûk sèn loh, a bianga mittui luang ngai ngiai chungin, ‘Thiana, a ni ti raw . . . engkima chàn hnuah pawh, beidawn hnuah pawh, in leh lo leh rosum chàn hnuah pawh . . . thil pakhat—ka chhiat lai ber pawha min la hmuak fan thìntu— “Ro hlu Isua” ka la nei alâwm ti raw?’ a rawn ti chhuak ta a . . .

A häw a. Rei lo te hnuah, HC Sanglùra—“Teuh lo Mai!”  champion-puia, a hla hmanga Zoram dung leh väng thalaite min tháptu,  Zo ri mawi khawvêla Daduhi hla hit ber ber— “Min Dem Lo La”; “Dawn ve che maw” tihte leh a lengzèm hla hit ber ber phuah thìntu—nun ruak neitu khân, “Ro hlu Isua” a chhar thu chu, kum 2007 khân heti hian a puang chhuak ta a nih chu!

Eng nge ka lungngaih ang? Eng nge ka hlauh ang?
Engah nge ka buai fo vang le?
Khawvel mawina zawng chán dawn mah ila—Rohlu Isua ka nei.

Ka hlau lawng, ka ui lawng
Engkim pawh chán dawn mah ila;
Ka hlau lâwng, ka vui lâwng,
Rohlu Isua ka nei.

Khawvêl ropuina, mawina tinréng leh,
A sànna ka lo zawn thinte;
Chánin nei dawn lo mah ila,
Rohlu Isua ka nei.

Eng nge ka lungkham ang?
Eng nge ka zawn ang?
Engah nge ka mangan ang le—
Khawvel zawng pawh hi bo dawn mah sela
Rohlu Isua ka nei.